No est mai tropu tardu po imparai a chistionai e scriri in Sardu – V

Capìtulu 5

Poita duas normas intamis de sa L.S.C.

Innantis de intrai a cumpudai a fini is Arrègulas po sa norma campidanesa, bollu perou circai de amostai poita no cumbincit sa proposta sperimentali de sa Giunta Regionali Soru (sa LSC, limba sarda comuna) chi, nàscia sceti po àutus e delìberas in bessida, unus cantu ativistas e oberadoris de sa lìngua po su prus (ma no totus) de fueddada nugoresa-logudoresa (cun s’acotzu, mancai a scusi, de s’Ofìtziu linguìsticu de sa Regioni etotu), iant a bolli a dda ponni che a standard ofitziali po totu is imperus scritus de sa lìngua in totu is logus de Sardìnnia chi chistionant unu dialetu sardu.

 Castiaus is arresurtaus de unu stùdiu de linguistica computazionale
“La limba sarda comuna e le varietà tradizionali del sardo”
fatu de Prof. Bolognesi, linguista sardu chi traballat in Olanda: issu at pigau sa pronùntzia de 200 fueddus in 77 biddas sardas e at mesurau de manera numèrica ogetiva sa distàntzia intra totu custus dialetus faci apari e faci a sa LSC.
Càstia is cartas innoi accanta, chi funt sa Cartina 7 e sa Cartina 19 de su stùdiu arremonau, cun aciuntas coloradas mias po ddas fai prus fàtzilis a cumprendi.
Po su chi tocat is distàntzias intra dialetus nd’est bessiu su chi si sciiat giai de meda:

su computadori arrennescit a partziri is dialetus a trumas (chi mudant a segundu de cantu zonas boleus cunsiderai: custa est sa partzidura in 8 trumas, chi donant una bisura prus o mancu giai connota): is zonas 1-2 ddas podeus nai “nugoresas”, is 3-4 “logudoresas”, is 5-6 de “mesania”, is 7-8 “campidanesas”.

Sa distàntzia intra is dialetus de cabesusu e is de cabebàsciu est manna meda; is dialetus “campidanesus” funt meda prus strintus acanta pari chi no is dialetus “logudoresus-nugoresus”, chi intamis funt prus spartzinaus; s’anfizona de mesania (in su stùdiu funt cunsideraus Seneghe e Laconi sceti) est prus o mancu a su pròpiu tretu de is duas macrobariedadis.

Po su chi tocat sa distàntzia intra dialetus e LSC nd’est bessiu su chi is fueddadoris campidanesus iant nau luegus apustis chi sa Regioni dd’iat presentada: ca no fut mesana ma chi fut acanta meda de is dialetus logudoresus meridionalis e duncas no arrennesciat a arrapresentai is dialetus sardus de cabebàsciu.

In prus depeus cunsiderai unu connotu literàriu in prosa e poesia longu meda: pensaus sceti a sa faina fata de prus de unu sèculu de is cantadoris chi, arrepranendi is diferèntzias de is dialetus, funt arrennèscius a ndi pesai unu “campidanesu” sceti e unu “logudoresu” sceti, chi totus cumprendint e aprètziant. Custa smusciadura de is diferèntzias me is duus cabus de Sardìnnia est su chi tenit in cumoni oi sa stòria linguìstica de sa terra nosta, e est po cussu chi unu standard a duas normas iat a podi acuntentai a totus chena ponni a nemus in s’arrenconi de una postura “dialetali” faci a unu standard ofitziali de una macro-bariedadi sceti.

sighit…

Stèvini Cherchi
No est mai tropu tardu…
[Premissa]
[Capitulu 1]
[Capitulu 2]
[Capitulu 2 Bis]
[Capitulu 3]
[Capitulu 4]

Annunci

3 risposte a “No est mai tropu tardu po imparai a chistionai e scriri in Sardu – V

  1. Pingback: No est mai tropu tardu po imparai a chistionai e scriri in Sardu – VII | mogoresbook

  2. Pingback: No est mai tropu tardu po imparai a chistionai e scriri in Sardu – VI | mogoresbook

  3. Pingback: Ainas po su sardu – 5 « Stèvini …su chercu

Rispondi

Inserisci i tuoi dati qui sotto o clicca su un'icona per effettuare l'accesso:

Logo WordPress.com

Stai commentando usando il tuo account WordPress.com. Chiudi sessione / Modifica )

Foto Twitter

Stai commentando usando il tuo account Twitter. Chiudi sessione / Modifica )

Foto di Facebook

Stai commentando usando il tuo account Facebook. Chiudi sessione / Modifica )

Google+ photo

Stai commentando usando il tuo account Google+. Chiudi sessione / Modifica )

Connessione a %s...